با عکس‌هایی از آرمین کرمی
پیشنهاد سفر: تکیه حصار خروان

حصار خروان آرمین کرمی مجله عکس نوریاتو
پیشنهاد سفر: تکیه حصار خروانReviewed by نوریاتو on Sep 16Rating: 5.0پیشنهاد سفر بر اساس عکس‌های آرمین کرمی: تکیه حصار خروان | عکاسی مستند | مجله نوریاتودر روستای حصار خروان در نزدیکی شهر قزوین تکیه‌ای وجود دارد که مراسم تعزیه‌خوانی در آن همچنان به صورت اصیل برگزار می‌شود و شکل سنتی خود را حفظ کرده است.

نوریاتو: پیشنهاد سفر امروز مجله عکس نوریاتو بر اساس نظر آرمین کرمی عکاسی خبری ارائه شده است. کرمی از تکیه‌ای در روستای حصار خروان در نزدیکی شهر قزوین عکاسی کرده که شکل اصیل مراسم تعزیه‌خوانی در آن حفظ شده است.

 

به گزارش مجله نوریاتو، روستای حصار خروان در بیست کیلومتری شهر قزوین در حاشیه اتوبان قزوین-تهران حدفاصل نیروگاه شهید رجایی و شهر محمدیه قرار دارد. این منطقه را می‌توان یکی از مهم‌ترین مراکز اجرای تعزیه در ایران دانست.

 

تکیه‌ای که در عکس‌ها می‌بینید تکیه حاج محمد تقوی حصار خروان است و در حال حاضر توسط نوه او مدیریت می‌شود. در واقع سنت تعزیه‌خوانی از ۱۳۲۰ در این خانواده وجود داشته است و تکیه نیز در سال ۱۳۵۲ بنا شده است.

 

البته بحث تعزیه‌خوانی و تعزیه در این منطقه به دوران صفویه و زمانی باز می‌گردد که قزوین پایتخت ایران بوده است، تعزیه‌خوانی در این منطقه حصارخروان نیز قدمتی طولانی دارد در کنار درختی انجام می‌شده است که این درخت قدیمی نیز در عکس‌ها قابل تشخیص است.

 

این تعزیه‌ها در دهه چهل و پیش از آن در کنار همین درخت انجام می‌شده تا این‌که از سال ۱۳۴۷ تا ۱۳۵۲ محل برگزاری آن به مسجد روستا تغییر پیدا کرده است و از ۱۳۵۲ -که این تکیه بنا شده است- تا کنون در همین مکان برگزار می‌شود.

 

ویژگی تعزیه در این منطقه ساده و اصیل بودن مراسم است. این مراسم بدون هیچ تغییر و به دور از شیوه‌های نوین انجام می‌شود و تکیه این روستا نیز بسیار شبیه به تکیه معروف تهران (تکیه دولت) است که در حال حاضر از بین رفته.

 

اگر عکس‌هایی که از میدان‌گاه‌های تهران در محل تکیه دولت وجود دارد را ببینید به وضوح می‌توان این شباهت را دید و در واقع به جز اجرای مراسم، شکل ظاهری تکیه نیز کاملا حفظ شده است.

 

البته در تعزیه‌های قدیمی گروه مارش فرانسوی برای شاهان می‌نواختند اما الان گروه ساده‌ای وجود دارد. با این‌حال می‌توان گفت همه چیز از آن زمان حفظ شده است؛ میدان‌گاهی وسط تکیه وجود دارد و که مردها دورتادور می‌نشینند و زن‌ها نیز جایگاهی در طبقه بالا دارند.

 

این طرز اجرا و نشستن مردم کاملا الگو برداری از تکیه دولت تهران است. نیمی از تعزیه‌خوانان این مراسم بومی هستند و نیم دیگر نیز از اصفهان، قم و شهرهای دیگر در این‌روزها به مراسم می‌آیند.

 

حصارخروانی‌ها بانیانی بسیاری از تعزیه‌خوانی‌هایی هستند که در سطح کشور برگزار می‌شود. در واقع هرجای کشور که باشند این مراسم سنتی را برگزار می‌کنند.

 

مدت مراسم تعزیه در این منطقه پنج ساعت است، در حالی که در تعزیه‌های تهران زمان اجرای تعزیه یک ساعت و نیم تا دو ساعت بیشتر نیست.

 

هرسال در روز عاشورا مراسم عزاداری صبح به صورت سینه‌زنی و زنجیرزنی برگزار می‌شود. بعد از آن هم میان عزاداران نذری پخش می‌شود و از ساعت ۲ بعد از ظهر تعزیه‌خوانی در این تکیه برگزار می‌شود و تقریبا تا ساعت ۶-۷ نیز ادامه دارد.

 

درباره خود تعزیه هم باید گفت برعکس تئاتر که صحنه به صورت قاب عکس چیده می‌شود و تماشاچیان از یک زاویه خاص به آن نگاه می‌کنند در تعزیه با توجه به این‌که نمایش در همان میدان‌گاه تکیه برگزار می‌شود، تماشاچیان به صورت مستقیم با تعزیه‌خوان‌ها برخورد دارند.

 

نکته جالب درباره این روستا این است که برخلاف بسیاری از مناطق (مثل خرم آباد و بیجار) که این‌روزها معروف شده‌اند، این منطقه همچنان بکر است و زندگی در آن هنوز آن‌قدر مدرن نشده و فضای سنتی خود را حفظ کرده است.

 

من در عکس‌هایم سعی کرده‌ام این فضای سنتی را به تصویر بکشم و برخی از فریم‌ها را که نگاه می‌کنید به نظر نمی‌رسد این عکس‌ها در سال ۱۳۹۶ ثبت شده است.

 

نکته قابل توجه دیگر برای من این بود که این‌روزها وقتی شروع به عکاسی از هر رویدادی می‌کنید بسیاری از مردم موبایل به دست در حال فیلم‌برداری و عکس‌برداری هستند و این موضوع باعث می‌شود تصویر بکری به دست نیاید، اما با توجه به این‌که در این منطقه هنوز فضای سنتی حفظ شده است چنین چیزی را در عکس‌ها نمی‌بینید.

 

از طرفی هنوز این منطقه آن‌قدر از سوی عکاسان مورد توجه قرار نگرفته که تورهای مختلف عکاسی در آن برگزار شود-بر خلاف مناطقی مثل خرم آباد که همیشه در قاب شما یکی دو عکاس وجود دارد- به همین دلیل به نظر می‌رسد این منطقه همچنان بکر باقی مانده و مراسم نیز شکل اصیل و سنتی دارد.

 

مثلا در نوش آباد شما حضور گروه‌های تئاتری را می‌بینید و مراسم عزاداری تقریبا شکل سینمایی پیدا کرده است، در حالی که تعزیه یک هنر مردمی است و کسانی که در آن به ایفای نقش می‌پردازند در طول سال به زندگی عادی خود مشغولند.

 

این‌روزها در بسیاری از مناطق این مسئله تغییر کرده و بازیگران تعزیه‌ها را اجرا می‌کنند، اما در این‌جا هنوز همه‌چیز به همان روال قدیمی برگزار می‌شود و به نظرم همین ویژگی در کنار معماری تکیه، مراسم منطقه را خاص کرده است. در حال حاضر تعزیه‌ها در داربست‌ها برگزار می‌شود و معماری این تکیه بسیار برای من قابل توجه بود.

 

عکسهای آرمین کرمی از مراسم تعزیه در روستای حصار خروان

 

دیدگاه شما