موضوعات مهم

زمان آن رسیده که عکس‌های جنگ در گالری‌ها نقد شوند نشست تخصصی عکاسی جنگ - 1

زمان آن رسیده که عکس‌های جنگ در گالری‌ها نقد شوند

نوریاتو: روز گذشته چهره‌های شناخته‌شده عکاسی جنگ در نشست تخصصی نمایشگاه «آتش سرد» حاضر شدند و روایتی متفاوت از پدیده جنگ را بازگو کردند. در این نشست علی فریدونی، بهرام محمدی‌فرد، ساسان مویدی و عربعلی هاشمی به همراه احمدرضا نوری -کیوریتور این نمایشگاه و مدیر گالری سلام- حضور داشتند که در ادامه بخش اول از مباحث مطرح شده در این نشست را می‌خوانید.

 

به گزارش مجله عکس نوریاتو، نمایشگاه «آتش سرد» برگیرنده بیش از ۱۰۰ عکس دیده نشده از جنگ هشت ‌ساله ایران و عراق است که توسط احمدرضا نوری و جاسم غضبان ‌پور گردآوری شده است و آثار هنرمندانی چون مهرزاد ارشدی، شهید سعید‌ جانبزرگی، محمد‌حسین حیدری، جهانگیر رزمی، جاسم غضبان‌پور، علی فریدونی، بهرام محمدی‌فرد، ساسان مویدی و عربعلی هاشمی در آن ارائه شده است.

 

روز دوشنبه ۳۰ بهمن‌ماه نشستی با حضور احمدرضا نوری و چهار عکاس شناخته‌شده جنگ علی فریدونی، بهرام محمدی‌فرد، ساسان مویدی و عربعلی هاشمی در گالری سلام برگزار شد.

 

علی فریدونی در ابتدای این نشست با اشاره به این‌که احمدرضا نوری دو ما پیش با مراجعه به انجمن عکاسان دفاع مقدس، تلاش برای برپایی این نمایشگاه را آغاز کرده است گفت: «ما خیلی اذیتشان کردیم ولی تحملمان کردند و خدا را شکر بیش از دو سه هزار فریم عکس دیدیم و عکس‌های این مجموعه از میان ‌آن‌ها انتخاب شد که انتخاب جدیدی با نگاهی تازه و چیدمانی نو بود. البته ما استرس زیادی داشتیم و در چیدمان و برگزاری نیز کمی ضعف داشتیم، اما شکر خدا استادان و خبرنگارانی که مراجعه کرده بودند از نمایشگاه راضی بودند.»

 

البته همان‌طور که در توضیحات نمایشگاه آمده است، کیوریتورهای اصلی این نمایشگاه احمدرضا نوری و جاسم غضبان‌پور بوده‌اند که فریدونی در ادامه با اشاره به این موضوع گفت: «همچنین چهره‌هایی چون استاد فرهاد سلیمانی نیز در کنار این عزیزان به برگزاری نمایشگاه کمک کردند.»

 

این عکاس که حدود ۳۵ سال در خبرگزاری ایرنا مشغول به فعالیت بوده است، در ادامه توضیح داد: «در آن دوران و از دهه شصت که جنگ شروع شد به صورت داوطلبانه عکاسی در طولانی‌ترین جنگ قرن را که در کشورمان جریان داشت تجربه کردیم و قصد داشتیم قطره‌ای از دریا را ثبت کنیم اگرچه شاید بسیار قصور کرده باشیم. یکی از خبرنگاران امروز از من پرسید چرا شما تلخی‌های جنگ را تصویر نکردید؟ پاسخ دادم عکاسان جنگ تمام زوایای جنگ را دیدند ولی این در تمام جنگ‌های دنیا روشی مرسوم است که نقاط ضعف را انعکاس ندهند چون جنگ‌ها معمولا طولانی هستند و نیروها باید کار خود را ادامه بدهند.»

 

یکی از خبرنگاران در ابتدای نشست پرسید «در شرایط فعلی که جنگی در داخل کشور وجود ندارد و امنیت برقرار است، عکاسان چطور می‌توانند نگاهی حماسی داشته باشند؛ به تعریفی دیگر اگر امروز جوان بودید و قصد شروع به کار در شاخه عکاسی حماسی را داشتید چه کاری انجام می‌دادید؟» که فریدونی در پاسخ این‌طور گفت: «اول باید ببینیم منظور از حماسی چیست و چرا باید یک عکاس کار خود را با حماسی شروع کند؟ عکاس یک مستندکار است و موظف است تمام صحنه‌هایی را که در جنگ و جبهه می‌بیند ثبت کند و این سردبیر است که وظیفه دارد فریم‌ها را به تشخیص زمان خود انتخاب کند -هر عکسی را نمی‌توان در هر زمانی منتشر کرد- اینجا عکسی داریم که بعد از ۱۷ سال که من به عنوان عکاس (به گمان تلخ بودن عکس) خودسانسوری کرده بودم و آن را منتشر نکردم دیده شده است. عکسی از عبور از میدان مین که بسیار اسفناک است. درحال حاضر هم بیشترین نقد  درباره آن وجود دارد، اما وظیفه اصلی عکاس ثبت تمام مواردی است که مشاهده می‌کند.»

 

او در پاسخ به این‌که چرا به «خود سانسوری» درباره این عکس دست زده است، گفت: «فکر می‌کردم این عکس عکسی است که وقت مناسب انتشارش نرسیده است. بعد از سی سال زمان آن رسیده است که این عکس‌ها در گالری‌ها نقد شوند و زمانی است که عکاسان خود را به چالش می‌کشند و باید در مقابل این سوال‌ها پاسخگو باشند. درحالی که وظیفه عکاس فقط ثبت کردن بود،. ما در آن زمان نه کتابی از جنگ خوانده بودیم و نه درباره جنگ استاد راهنما داشتیم. هرچه که در این مجموعه می‌بینید کارهای دلی عکاسان تجربی بود و عملیات برای آن‌ها مثل واحدهای دانشگاهی بود که پاس می‌کردند.»

 

ساسان مویدی دیگر عکاس جنگ نیز در ادامه بحث با تایید سخنان فریدونی گفت: «در آن زمان عکاس عکس می‌گرفت و تحریریه و سردبیر برای چاپ تصمیم گیرنده بود. مثل این نمایشگاه که انتخاب کننده عکس‌ها دو کیوریتور نمایشگاه بوده‌اند و اگر اشخاص دیگری عکس‌ها را انتخاب می‌کردند چیدمان قطعا به صورت دیگری بود. ما عکس‌های تلخ بسیاری در آرشیومان داریم همه ما شاهد جان دادن انسان‌هایی بودیم که از آن‌ها عکس گرفته‌ایم، اما در آن زمان این عکس‌ها توسط هیات تحریریه کنار گذاشته می‌شد و معمولا چاپ نمی‌شدند. امروزه عکاسان خودشان عکس را می گیرند و خودشان متنش را می نویسند و خودشان عکس را منتشر می کنند، اما ما این‌طور نبودیم و به نظرم عکاس نباید خط سیاسی داشته باشد.»

 

بهرام محمدی فرد که عکس‌های بسیاری را در زمان جنگ ثبت کرده است، در ادامه گفت: «در آن زمان بیشتر به دنبال عکس حماسی بودند، بیشتر برای جذب و اعزام نیرو به جبهه، ما به هیمن دلیل خود سانسوری می کردیم، اگر این چنین عکس‌هایی چاپ می‌شد اعزام نیروها نیز کمتر می‌شد.»

 

مویدی در ادامه بحث گفت: «ظرف ۵۰ روز از ۱۱ اسفند ۶۶ تا آخر فروردیدن ۶۷ نزدیک به ۱۰۰ نفر از بچه‌ها جلوی چشمان من پرپر شدند، هنگامی که جنازه‌ها را بیرون کشیدند، من از آنها عکاسی کردم، اما اگر آنها را نمایش می‌دادیم و یا در روزنامه‌ها چاپ می‌شدند چه اتفاقی می‌افتاد؟ فکر می‌کنم این عکس‌ها در زمان خود دیده شدند. در آن زمان دبیر سرویس ما زنده‌یاد بهمن جلالی بود. ما به عنوان عکاس گزارش تصویری خودمان را ارائه می‌دادیم ولی انتخاب کننده هیات تحریریه بود.»

 

محمدی‌فرد نیز در ادامه گفت: «در برخی از روزنامه ها شکل کار فرق می کرد. بنا به گستردگی عملیات ده تا سی عکس گرفته می شد و چند نفری مشورت می کردیم و حداقل چهار تا پنج عکس را چاپ می کردیم.»

 

ادامه دارد…

 

علاقه‌مندان برای بازدید از این نمایشگاه می ‌توانند به گالری سلام به نشانی تهران، خیابان ولیعصر، بالاتر از پارک وی خیابان فیاضی (فرشته)، مجتمع سام سنتر، طبقه اول مراجعه کنند.

 

 

بیشتر بخوانید

مطالب مرتبط

ارسال نظر

پربازدیدترین ها